SQL Server 2000 może pracować zarówno w systemie Windows NT 4.0 (z pakietem serwisowym 5 lub późniejszym), w systemie Windows 2000, Windows 98 lub Windows ME. Dostępna jest również wersja SQL Server 2000 dla platformy Windows CE. Stosunek ceny do wydajności serwera SQL Server 2000 pozwala wielu firmom na czerpanie korzyści z posiadania systemu zarządzania relacyjną bazą danych (RDBMS) za ułamek kosztów takiego systemu parę lat wcześniej. Rozwój serwera Microsoft SQL Server będzie kontynuowany przez najbliższe lata, co oznacza, że praca z tym produktem to słuszny wybór.

Od czasu przedstawienia na rynku serwera Microsoft SQL Server zostały sprzedane miliony kopii tego produktu, włączając w to więcej niż 10 milionów licencji jedynie w 1999 roku.

W latach 70-tych firma IBM stworzyła język programowania przeznaczony specjalnie do zapytań do bazy danych, zwany SEQUEL, co oznacza Structured English Query Language. Z czasem, język ten został poszerzony, i obecnie nie jest to jedynie język zapytań, ale może być także używany do tworzenia i zarządzania mechanizmami bezpieczeństwa bazy danych. Firma IBM udostępniła ogólnie SEQUEL, który od tej pory znany jest jako SQL. Ze względu na historię powstania słowo SQL można wymawiać jako sequel lub przeliterować jako S-Q-L.

Obecne motory baz danych używają różnych wersji języka SQL. Microsoft SQL Server używa wersji zwanej Transact-SQL (T-SQL). Pomimo używania języka Transact-SQL i nauki jego podstaw, w tej książce nacisk jest położony na instalowanie, zarządzanie i połączenie z serwerem SQL Server. Wydawnictwo Sams Publishing wydało również książkę zatytułowaną „ Teach YourselfTransact-SQL in 21 Days”, Second Edition, która zawiera więcej szczegółów na temat tego języka i jego wykorzystania.

Początkowo firma Microsoft rozwijała SQL Server (produkt z rodziny baz danych, który rozumie język SQL) wraz z korporacją Sybase w celu wykorzystania go na platformie IBM OS/2. Kiedy firmy Microsoft i IBM rozdzieliły się, firma Microsoft zaniechała OS/2 na rzecz swojego nowego systemu operacyjnego – Windows NT Advanced Server. W tym punkcie firma Microsoft zdecydowała, że sama będzie rozwijać mechanizm SQL Server dla systemu Windows NT. Wynikowym produktem był serwer Microsoft SQL Server4.2, aktualizowany do wersji 4.21. Po rozstaniu z Microsoft, firma Sybase nadal kontynuowała rozwój serwera bazy danych dla systemu Windows NT (znanego obecnie jako Sybase Adaptive Server Enterprise), a firma Microsoft rozwijała SQL Server 6.0, następnie SQL Server 6.5, które również współpracowały z systemem Windows NT. Serwer SQL Server 7.0 wprowadził możliwość uruchamiania go w systemie Windows NT, ale także w systemie Windows 95 i Windows 98. SQL Server 7.0 stanowił przełom w wykorzystaniu kodu Sybase przez grupę projektantów baz danych firmy Microsoft. Wcześniejsze wersje były nadal bardzo zbliżone do Sybase. Jednak, wraz z powstaniem serwera SQL Server 7.0 firma Microsoft radykalnie przekształciła i zmieniła kod Sybase. Przedsiębiorstwo Microsoft zaprojektowało również od nowa jądro bazy danych i wprowadziło skomplikowany optymalizator zapytań oraz zaawansowany mechanizm składowania danych. Produkt SQL Server 2000 rozszerza tę nową linię kodu, dodając znaczące, nowe właściwości. Poprawia również skalowalność, niezawodność i dostępność tego produktu oraz znacznie ułatwia pracę administratora bazy danych. W systemie Windows NT Workstation, Windows NT Server oraz w każdej wersji MS Windows 2000 serwer SQL Server 2000 jest zaimplementowany jako usługa. W systemach Windows 98 i Windows ME, SQL Server uruchamiany jest jako aplikacja aktualnie zalogowanego użytkownika. Dołączone narzędzia, takie jak SQL Server Enterprise Manager, pracujące jako zwykle aplikacje typu klient-serwer, pozwalają na uruchamianie ich z dowolnego miejsca w celu kontroli baz danych serwera SQL Server. SQL Server używa bazy danych typu relacyjnego. W relacyjnych bazach danych, dane są zgrupowane w tabelach. Tabele są utworzone poprzez grupowanie danych z tego samego tematu i zawierają kolumny oraz wiersze informacji. Tabele są ze sobą powiązane za pomocą mechanizmów bazy danych, gdy uruchamiane jest zapytanie. Tabele są ściśle związane z pojęciami relacji lub encji stosowanymi w odpowiednich książkach teoretycznych. Generalnie bazę danych można przedstawić jako zbiór powiązanych danych. W niektórych wcześniejszych systemach baz danych, baza danych była plikiem – takim jak employee.dbf, zawierającym pojedynczą tabelę danych. Wewnątrz pliku employee.dbf znajdowały się kolumny odnoszące się do danych pracownika, takich jak pensja, data przyjęcia, nazwisko, numer legitymacji ubezpieczeniowej itp. Plik zawierał wiersz dla każdej osoby w firmie, z odpowiednimi wartościami w odpowiednich kolumnach. Indeksy, użyte do przyspieszenia dostępu do danych, były w odrębnym pliku, tak jak inne elementy dotyczące zabezpieczeń. W serwerze SQL Server 2000, baza danych nie koniecznie jest związana z pojedynczym plikiem; jest to pojęcie bardziej logiczne, oparte na zbiorze powiązanych obiektów. Przykładowo, baza danych na serwerze SQL Server zawiera nie tylko pierwotne dane, ale także strukturę bazy danych, wszelkie indeksy, zabezpieczenia bazy i być może inne obiekty takie jak widoki lub procedury składowane związane z określoną bazą.