marzec, 2010

exFAT

Nowy system plików Microsoftu może stać się w przyszłości bardzo popularny. Service Pack 1 do Visty przynosi sporo zmian, a wśród nich nowy system plików. Ma on zastąpić przestarzały system FAT. Nowy system plików ma wiele zalet a większość z nich ujawnia się dopiero podczas pracy na urządzeniach przenośnych. Obecnie większość urządzeń takich jak pendrive-y czy karty pamięci pracują na systemie FAT w wersji 32. Ma on kilka wad miedzy innymi fakt zę podczas pracy na dwóch dyskach i kopiowaniu z jednego na drugi to pojedynczy plik nie może być większy niż 4GB. Fat 32 uniemożliwia także przypisanie praw d plików dla poszczególnych użytkowników. Jeśli chodzi o specyfikację to nowy system jest bardzo podobny do starego z tym że wyeliminowano wspomniane wady i dodano jeszcze owe funkcje. Wiele sprzętów może obsługiwać ten standard, wystarczy że wgramy do niego nowy firmware. Pamięci w postaci przenośnych dysków SSD czy też pendriv’ów tylko na tym skorzystają. Jeśli na nowym systemie plików chcemy przegrać plik to możemy największy nie tak jak w FAT 4GB a 16EB co oznacza wielkość 16 miliardów GB. Dzięki temu pozbyliśmy się największego minusa poprzedniego systemu plików. Zatem możemy bez problemu kopiować podwójne płyty DVD czy też Blu-ray. System exFAT pomaga też w szyfrowaniu danych ponieważ niektóre z programów do szyfrowania tworzy duże pliki na dyskach USB. Wcześniej plik mógł mieć wielkość max 4GB teraz bariera ta została pokonana.  Podczas  robienia zdjęć wiele osób narzekało na stosunkowo małą ilość możliwych do zapisania w pamięci zdjęć.  Jeśli chodzi o aparaty fotograficzne to jest inaczej dlatego może się po jakimś czasie okazać ze mamy zapisane setki zdjęć. Dla przykładu system FAT 32 umożliwia nam zapis do tysiąca plików. Jeśli chodzi o nowy system plików to nie ma już granicy dla ilości plików w pojedynczym folderze. Zmianie uległa też wielkość klastra. Przypomnijmy że dane na dyskach zapisywane są w klastrach. Odpowiadają one najmniejszej ilości danych jakie mogą zostać zapisane. Jeśli rozmiar klastra wnosi 4KB, a chcemy nagrać plik o rozmiarze 9KB, to fizycznie zajmiemy 12KB miejsca. W ten sposób na całym dysko może zebrać się spora ilość zajętego miejsca. Dlatego jeśli przechowujemy dużo plików o małym rozmiarze to wielkość pojedynczego klastra powinna być jak najmniejsza. Ale warto w tym miejscu wspomnieć że dysk z dużo większymi klastrami jest po prostu bardziej wydsjny. Formatując dysk nowym systemem lików będziemy mogli tworzyć klastry o wielkości nawet 32MB. Zastosowanie takie znacznie przyśpieszy operacje na dysku, ale taki rozmiar klastra może być nadan na dysku który służy np. do zabezpieczania kopii danych gdzie pliki SA wielkości kilku a nawet więcej GB. exFAT potrafi także szybciej zapisywać i odczytywać pliki na dysku. Polega to na tym że system indeksuje klastry nie tylko wolne ale wszystkie. Jeśli mamy zamiar zapisać jakiś plik to system od razu wie gdzie go zapisać nie tracąc czasu na szukanie odpowiedniego miejsca. Umożliwia to także takie rozmieszczanie by pliki były jak najmuje porozrzucane po powierzchni. Nowy system plików nadaje także prawa dostępu. Jeśli dysku SSD używa kilka osób to bez problemu możemy nadać im odpowiednie prawa do plików. Do tej pory taką funkcję dawał nam tylko system NTFS. Jeśli włączymy taką funkcję to nasz dysk wcale nie zwolni. Znamy wszyscy sytuację podczas które może dojśc do utraty danych. Jedna z takich sytuacji jest kopiowanie danych z jednego nośnika na drugi. Gdy dysk na który nagrywamy ma system FAT to może powstać stąd w indeksie plików który uniemożliwi nam odczyt danych. Ale w exFAT postawiono na bezpieczny system kopiowania danych o nazwie TFAT. W tym systemie są dwa indeksy standardowy i tymczasowy. Zmiany jakie mają miejsce podczas zapisywania i kasowania najpierw są umieszczane w indeksie tymczasowym, gdy proces się zakończy to wtedy indeks ten staje się standardowym. Minusem jest jednak kompatybilność bowiem ten system plików działa narzie tlko w Viscie z zainstalowanym SOP1 oraz Windows CE6. Inne systemy nie potrafią zapisać danych ani ich odczytać z dysku na którym jest exFAT. Jełsi chodzi o żądzenia takie jak aparaty fotograficzne to możemy wgrać do nich firmawere i wtedy będziemy mieli możliwość zapisywania danych w tym formacie. Producenci sprzętów tego typu wychodzą z założenia że sprawa exFAT nie jest dla nich priorytetowa.

P2P a prawo

Spora część użytkowników Internetu ściąga z niego film lub muzykę i zachowuje w domowym archiwum. Jest to robione z serwisów odpłatnych i wtedy jest to legalne. Ale często może się zdazyć że nawet nieświadomie nagramy na naszym komputerze jakąś MP3-jke za którą nie zapłaciliśmy. Podobna opinia towarzyszy użytkownikom sieci P2P którzy są uważani za złodziei. Ale często w tych sieciach są dostępne materiały ogólnie dostępne, ale znajdują się tam też filmy czy programy chronica prawe autorskim. Możemy postawić sobie taką hipotezę że do drzwi puka policja co zrobić w takiej sytuacji. Mamy kilka wariantów do wyboru. W pewnych warunkach które są określone przepisami policja ma prawo wejść i dokonać przeszukania, więc musimy wpuścić funkcjonariuszy do środka. Pierwszą sprawą jaką musimy robić po wpuszczeniu policjantów to wylegitymowanie ich. Obowiązek okazania stosownej legitymacji dotyczy policjantów niemundurowych. Jeśli chodzi o mundurowych to ich obowiązkiem jest poinformowanie o swoim stopniu, imieniu i nazwisku. Ale ma to zrobić w taki sposób który umożliwi nam odnotowanie danych. Jeśli osoby odmawiają pokazania legitymacji może to oznaczać że są to przebierańcy podszywający się za policję. Najlepszym rozwiązaniem w takiej sytuacji będzie wezwanie funkcjonariuszy telefonicznie i powiadomienie ich o sytuacji w celu wyjaśnienia. Jełśi policja wylegitymowała się przez wizjer to ma prawo wejść do naszego domu nawet siłą. Jak już wejdą do środka to powinni nam okazać postanowienie sądu lub prokuratora umożliwiające przeszukanie naszego mieszkania. Jednak jeśli nie było czasu na załatwienie stosownego pozwolenia, a interwencja nie mogła być odłożona na później to funkcjonariusze mogą przeszukać lokal na podstawie legitymacji. Po takim przeszukaniu w ciągu 7 dni policja musi nam przedstawić postanowienie sądu o tym że przeszukanie odbyło się prawidłowo. W innym przypadku może to być przekroczenie uprawnień. Jeśli funkcjonariusze mają nakaz to powinni nam go okazać, powiedzieć czego szukają i wezwać do dobrowolnego oddania poszukiwanych przedmiotów. Jeśli je oddamy to powinni zaniechać przeszukania. Możemy też nie wpuszczać ich do domu i udawać że nikogo nie ma. Ale mają oni prawo użyć siły by dostać się do środka. Jednak rozwiązania Take są stosowane w przypadku podejrzenia cięższych przestępstw. W przypadku lekkich przestępstw patrol najczęściej spisze protokół i odejdzie próbując przeszukać mieszkanie później. Ale trzeba się liczyć z tym ze drzwi mogą zostać wyważone, i policja ma do tego prawo. Może to się odbyć w przypadku podejrzenia posiadania pornografii dziecięcej. Jeśli mamy pewność że na naszym komputerze nie ma ani jednego pirackiego filmu czy też ani jednej MP3 która pochodzi z nielegalnego źródła to musimy dążyć do tego aby policjanci to potwierdzili jak najszybciej i dali nam spokój. Mamy praw zażądać by podczas przeszukania była przy tym osoba którą świadek wskaże. Warto wybrać osobę obcą najlepiej sąsiada. Zeznania osoby z poza rodziny będą w sądzie bardziej wiarygodne. Przedmioty zarekwirowane przez policją musza zostać opisane wciągnięte do spisu. Policja musi nam wręczyć pokwitowanie które stwierdzi jakie przedmioty i przez kogo zostały zarekwirowane. W przypadku danych komputerowych to możemy zażądać wciągnięcia na listę programów czy danych jakie według policji są nielegalne, po to by nie podrzucono nam jakiś innych. Jeśli funkcjonariusze nam odmówią to możemy zażądać potwierdzenia tego faktu w protokole. Ale są sytuacje gdy może się zdarzyć że nie jesteśmy do końca pewni legalności jakiegoś utworu czy filmu na naszym komputerze. Jeśli podejrzewamy że coś takiego mogło by naraża najbliższych na odpowiedzialność karną to możemy odmówić świadczenia. Policja odkryje wszystko co znajduje się na naszym dysku, możemy mieć taką pewność, a to będzie niezbity dowód. Najlepszym wtedy rozwiązaniem będzie współpraca która może zmniejszyć ale nie musi, wymiar kary. Jeśli mamy dane lub dysk zaszyfrowany to policja może nakazać nam podanie hasła, ale możemy odmówić współpracy. Wtedy policja może dokonać dokładniejszego przeszukania by znaleźć hasło, może też użyć specjalnych programów by dostać się do danych. Podczas ściągania plików możemy ukrywać się za serwerem Proxy, musimy w tym celu odpowiednio skonfigurować naszego klienta.

Przyśpieszanie komputera w BIOS-ie

Bios jest dosyć skomplikowany gdyż powstał dawno temu i od tamtej pory niewiele się zmieniło poza tym że dodano sporo nowych opcji. Jeśli zależy nam na wyższej wydajności naszego komputera to koniecznie musimy zapoznać się z jego BIOS-em. Dotyczy to zarówno użytkowników komputerów z procesorami firmy Intel jak i AMD. Są jednak programy dostarczone przez producentów płyt głównych dzięki którym modyfikacja ustawień w BIOS będzie prostsza. Zanim zaczniemy cokolwiek robić musimy zapoznać się z wersją BIOS jaką posiadamy. Musimy przejrzeć płytę ze sterownikami którą otrzymaliśmy przy zakupie płyty głównej i odnaleźć tam przydatne narzędzia. Jeśli jednak nie możemy odnaleźć dedykowanej aplikacji zawsze możemy użyć darmowego programiku który bez problemu znajdziemy w sieci jest to CPU-Z. Dzięki niemu odczytamy wszystkie dane BIOSU i nie tylko, bowiem zaraz po uruchomieniu pokaże nam się model procesora oraz jego taktowanie. Ale nas bardziej powinny zainteresować inne paramenty takie jak mnożnik i taktowanie magistrali czyli Multiplier i Bus Speed. W zakładce Mainboard odnajdziemy wszystkie informacje na temat płyty głównej. Czasem warto zrobić sobie zrzut ekranu by wiedzieć jakie były wcześniej parametry. Zanim zaczniemy działać musimy zrobić sobie kopie bezpieczeństwa gdyż  podkręcanie płyty głównej nie jest do końca bezpieczne. Jeśłi dokonamy jakiejś modyfikacji i system Windows nie będzie chciał się uruchomić to należy w pierwszej kolejności wejść do BIOS-u i wybrać opcję Load Setup Defaults. Kolejnym ważnym aspektem przy podnoszeniu parametrów sprzętu jest sporządzenie kopii zapasowej naszych danych, oraz zainstalowanie sobie narzędzi które będą monitorowały temperaturę poszczególnych części naszego komputera. W BIOS-ie dostępne są odczyty temperatury procesora i innych komponentów. Aby kontrolować takie parametry z poziomu Windows potrzebujemy jakiegoś narzędzia np. SpeedFan. Aby sprawdzić czy nasze zmiany przyniosą jakiś efekt musimy zainstalować sobie narzędzie testujące takie jak PCMark05. Musimy dokonać rejestracji i klikną trial. Po uruchomieniu testu nie należy ruszać myszką ani naciskać przycisków na klawiaturze.
Pamiętajmy o tym że aktualizacja biosu może znacznie przyspieszyć jego pracę. Na płycie która została nabyta wraz z płytą główną znajdziemy programy które pobiorą najnowsza wersję bios z Internetu i wgrają. Ja posiadam płytę główną która została wyprodukowana przez firmę ASUS i bez problemu na dostarczonym nośniku odnalazłem Asus Update Tool. Cała operacja aktualizacji BIOS-u nie zajęła nawet jednej minuty. Jeśli chodzi o aktualizację sterowników sprzętu to bardzo przydatny jest program Everest Ultimate który w formie raportu wyświetli nam informacje o sterownikach z linkami Dos tron producentów. Jeśli jest dostęna jakaś nowsa wersja sterownika to należy ją pobrać i zainstalować. Po wszystkim uruchommy program PCMark i zanotujmy ilość uzyskanych punktów. Dzięki aktualizacji można odnotować kilkuprocentowy wzrost wydajności. Zajmijmy się teraz podkręcaniem, chcąc to robić w Windowsie musimy zaopatrzyć się w odpowiednie programy. Asus ma swój program o nazwie AI Suite. Ryzyko podkręcania pojawia się gdy sprzęt pracuje z większą wydajnością o blisko 30%. Ale niebezpieczeństwo uszkodzenia podzespołów istniej także wcześniej. Ciekawym rozwiązaniem jest program AL. NOS który umożliwia dosłownie kilkoma kliknięciami zwiększyć wydajność sprzętu nawet o 20 – 30%. Ale pamiętajmy że nie zawsze tak ekstremalne podkręcanie ma sens. Takie podkręcanie ogranicza często żywotność naszego sprzętu oraz zwiększa zużycie energii elektrycznej co owocuje wydzielaniem ciepła. Dlatego może się okazać ze będziemy musieli wydać trochę pieniędzy an dodatkowe chłodzenie. Najłatwiejszą i najpopularniejszą metodą podkręcania jest podkręcanie FSB. W ten sposób podnosimy parametry całego sprzętu.

Odzyskiwanie danych

Gdy będziemy mieli awarię naszego dysku i utracimy dane to pierwsze co musimy zrobić to zastanowić się czy mamy backup. Jeśli nie to nie załamujmy rąk tylko bierzmy się do pracy i spróbujmy je odzyskać.  Inną możliwością jest zwrócenie się do firmy która zajmuje się profesjonalnie odzyskiwaniem danych.  Jednak usługi tego typu są dość drogie, cena może sięgnąć od kilku do kilkunastu tyś zł. Aby zabrać się za odzyskiwanie utraconych przez nas danych musimy zapoznać się z teorią która pomoże nam dojść do celu. Pierwszą zasadą jest natychmiastowo wyłączenie komputera gdy tylko zorientujemy się że utraciliśmy dane. Drugim krokiem jest wymontowanie dysku twardego na którym doszło do awarii. W większości przypadków niezależnie od sposobu w jaki utraciliśmy dane, znajdują się one w dalszym ciągu na dysku. Danych tych może nie być widać standardowo w Windowsie, ale uruchamiając system czy też instalując jakieś programy zapisujemy nowe dane tym samym tracąc szanse na odzyskanie tych utraconych. Dlatego ważne jest by nie uruchamiać komputera z dysku na którym doszło do awarii. Nawet jeśli przez przypadek opróżniliśmy koszt to i tka warto nie włączać komputera i opróżnić dysk. Taki dysk należy podłączyć do tego samego bądź innego komputera w trybie slave, czyli system operacyjny musimy uruchomić z innego dysku. Jeśli chodzi o programy do odzyskiwania danych to z darmowych można polecić PC Inspector a z płatnych O&O UnErase. Pierwszy z nich przeszukuje dysk i odnajduje usunięte pliki, następie tworzy listę znalezionych plików i daje nam możliwość wybrania tych które mają być odzyskane. Jeśli odłączyliśmy dysk i nie zapisywaliśmy danych w miejscu gdzie znajdowały się te utracone to prawdopodobieństwo odzyskania plików sięga stu procent. Jeśli chodzi o program firmy O&O to jego skuteczność jest na podobnym poziomie. Czasem zdarza się że zostają utracone całe partycje. Dzieje się tak najczęściej z powodu uszkodzenia rekordu startowego czyli MBR. Ale są także programy które przywrócą dane z takiej partycji. Jednym z takich programów jest MBR-tool. Program ten potrafi przywrócić partycje które uległy uszkodzeniu. Omówiliśmy dwa rodzaje awarii które mogły spowodować utratę danych. Kolejny przypadek to odzyskiwanie danych z uszkodzonych sektorów. Dyski twarde mają to do siebie że są mało odporne na uszkodzenia, szczególnie te mechaniczne. Dlatego na każdym z nich z czasem powstają nieczytelne sektory. Informacja o ich położeniu na dysku jest zapisywana w specjalnym miejscu do tego przeznaczonym, co powoduje że w tych miejscach nie są nagrywane kolejne dane. Ale z czasem powstaje coraz więcej takich nieczytelnych miejsc, pliki wtedy składają się z dużej ilości część a bywa ze każda z nich znajduje się daleko od siebie, co znacznie wydłuża czas odczytu. Jeśli zaobserwowaliśmy że wydłużył się czas pracy naszego dysku to koniecznie wykonajmy jego skanowanie.  Większość producentów dysków twardych dostarcza takie darmowe programiki do skanowania. Często zdarza się że używanie narzędzi  z pakietu Windows może pogorszyć sprawę. Jeśli narzędzie potwierdzi ze na naszym dysku znajdują się uszkodzone sektory to musimy wykonać kopie danych. Najlepiej posłużyć się programem który bit po bicie skopiuje nasz cały dysk. Przykładem takiego programu jest HDClone.  Darmowa wersja programu kopiuje dane z prędkościom 300MB/s i obsługuje interfejsy ATA oraz SATA. Płatna jest dużo szybsza i obsługuje także inne interfejsy. Zdarzają się czasem awarie gdzie wystarczy prosta wymiana. Mowa oczywiście o sytuacji gdy dysk przestaje działać, po prostu nie słychać go. Najczęstszym powodem takiego zachowania naszego HDD jest fizyczna awaria płytki drukowanej. Dlatego trzeba obejrzeć płytkę z chipami na dysku w celu wykrycia jakiś spalonych elementów czy też ścieżek. Czasem po prostu można wyczuć zapach spalenizny za pomocą naszego węchu. Czasem można spróbować zastąpić spalony element innym. Najlepszym rozwiązaniem jest nabycie drugiego takiego samego dysku, tego samego producenta. Możemy poszukać odpowiedniego modelu na portalach aukcyjnych. Aby wymienić obwód drukowany w naszym dysku wystarczy nam śrubokręt.  Odłączamy dysk i odkręcamy wszystkie widoczne śrubki. Czasem zdarza się że dysk twardy wydaje tylko dziwne odgłosy w postaci chrobotania czy charakterystycznych kliknięć. Przyczyn takiego stanu może być sporo. Jeśli takie chrobotanie następuje podczas uruchamiania systemu operacyjnego to sprawa jest dosyś skomplikowana. Po prostu pliki systemowe są niezbędne po to by Dys się uruchomił. Jedynym ratunkiem jest zakup identycznego dysku. Podłączmy taki dysk do naszego komputera jako slave i uruchamiamy z niego system. Po czym przełączmy go w stan uśpienia. Możemy posłużyć się narzędziem revoSlepp. Możemy nim uśpić dysk i wybudzić go dopiero wtedy gdy będziemy tego potrzebowali. Następnie usuwamy obudowę z dysku tak b tylko płytka pozostała i podłączamy do niej dysk który nie chciał się sam uruchomić.