październik, 2009

Slackware cz1

Slackware jest to wyjątkowy system z rodziny Linux, daje się on konfigurować w stopniu większym od całej reszty sytemów z tej rodziny. Jednak potrzebna jest do tego spora wiedza, niedoświadczonym użytkownikom raczej nie jest polecana ta dystrybucja.  Z założenia Linux ma być jak najbardziej konfigurowalny, a cały ten zabieg osiągamy za pomocą konsoli. Dystrybucja ta jest najstarszą rozwijaną z dostępnych, ale powstała ona w tym samym roku co Debian – 1993, i Debian też jest jeszcze rozwijany. Jednak te systemy bardzo się różnią, Debian posiada obsługę zależności a Slackware nie. Jeden pakiet nie będzie działał bez innego, a ten co instalujemy wymaga np. 4 innych, debian nas o tym poinformuje i je zainstaluje. Czasem jednak to co wydaje się minusem może zostać plusem. Można powiedzieć że razem z syetmem Debian jest to najbardziej stabilna dystrybucja.
Slackware powinien mieć nowe jądro więc nie będzie on miał problemów z rozpoznaniem sprzętu, mam na myśli jądro o wersji 2.6.  Slackware ma do dyspozycji dwa środowiska graficzne KDE oraz Xfee. Zaczynając przygodę z tym systemem najlepiej zainstalować go jako drugi system operacyjny na partycji. W ten sposób unikniemy utraty danych. Poprzez zapoznanie się z tym systemem posiądziemy sporą wiedze na temat linuksa. Oczywiście zaczynamy od zdobycia płytki instalacyjnej, nie będzie z tym problemu ponieważ w sieci jest mnóstwo źródeł, więc pobieramy obraz płyty. Możemy go pobrać chociażby ze strony projektu slackware. Minimalne wymagania systemu to32 MB ram 1GB miejsca na dysku. Procesorem nie należy się przjmować bowiem wystarczy ten klasy 586. Jeśli mamy potrzebę instalacji większej ilości oprogramowania to możemy z powodzeniem zostawić nawet 10GB miejsca na naszego linuksa. Po uruchomieniu komputera z płyty ukaże nam się ekran powitalny, wciskamy enter i zabieramy się za partycjonowanie. Program do partycjonowania to fdisk. Partycjonowanie naszego dysku nie jest zbyt skomplikowane, dla mniej wprawnych polecam cdisk, jest on prostszy w obsłudze. Partycjonowaniu towarzyszą te same zasady co w innych systemach Linuks. Pierwszą z nich jest stworzenie osobnej partycji dla naszych dokumentów, w dalszej kolejności można stworzyć kolejne, osobne partycje dla systemu (/), dokumentów użytkowników (/home) i oczywiście partycje wymiany czyli swap. Dla nieobeznanych z tematem napiszę że dyski linuksie nie mają takich i oznaczeń jak w Windows, bowiem przez system są traktowane jako pliki. Dyski znajduja się w katalogu /dev i maja oznaczenia hda itd. Dla przykładu hda2 to druga partycja pierwszego dysku, hdb1 to pierwsza partycja dysku drugiego.  Zasada jest taka hdX to kolejna litera . Podczas uruchamiania fdisk musimy podac ścieżkę do dysku który chcemy partycjonować, jeśli to ma być pierwszy dysk to piszemy /dev/hda, następnie wciskając przycisk p otrzymamy informację o partycjach na dysku. Jeśli mamy jakieś partycje to musimy jest usunąć opcja d. Wpisujemy d potem będziemy zapytani o numer partycji którą chcemy usunąć. Musimy ten proces powtórzyć dla każdej istniejącej partycji.  Jeli nie chcemy tworzyć wielu osobnych partycji to minimalnie musimy zrobić dwie, podstawową i jedna partycję wymiany. Partycja wymiany to plik gdzie system przechowywuje dane gdy zabraknie pamięci RAM.  Teraz tworzymy partycję czyli n i ENTER. Wybieramy Primary partition i numer 1. Program zapyta nas o pierwszy cylinder, podajemy 0.  To będzie partycja wymiany, dajmy jej pojemność 500MB więc wpiszmy +500M. Resztę dysku zagospodarowywujemy analogicznie.  Partycji wymiany nadajemy formatowanie swap a drugiej ext3. Aby to zrobić wpisujemy t, zaznaczmy pierwszą utworzoną partycję i wpisujemy numer odpowiadający typowi swap a jest to 82. Dla drugiej wybieramy 83 czyli ext3.  Poleceniem p sprawdzamy efekt naszej pracy a poleceniem w zakańczamy. Aby uruchomić instalację wpisujemy setup.

Naszym oczom ukaże się menu:

HELP – oczywiście pomoc

KEYMAP – układ klawiatury

ADDSWAP – ta pozycja odpowiada za wykrycie partycji wymiany

TARGET – słuzy do wskazania miejsca instalacji

SOURCE – żródło instalacji

SELECT – wybieramy pakiety które chcemy zainstalować

INSTALL – instalujemy wybrane pakiety

CONFIGURE – konfiguracja modemu, klawiatury itp.

EXIT – oczywiście opcja nam nie potrzebna czyli wyjście.

Pierwsze pozycje w menu nie powinny stwarzac problemu. Programiści podzielili pakiety na kilka grup po to by łatwiej było zainstalować dodatkowe pakiety. Jeśli instalujemy Slackware na domowym kompie i ma on być komputerem domowym to wystarczą pakiety z grup A, AP, KDE, KDEI, L, X, XAP. Spacją zaznaczamy. Po wybraniu instalator zaproponuje nam kilka opcji instalacji wybranych przez nas pakietów: full, newibe,menu,expert,custrom. My wybieramy wersję expert. Instalator zapyta o każdą grupę a my dokonamy wyboru. Jeśli w środowisku graficznym chcemy mieć język polski to musimy wybrać kde-i18n-pl-x.x.x-noarch i koffice-110n-pl-x.x.x-noarxh-1. W sekcji konfigure mamy możliwość wyboru jądra systemu, chyba że będzie dostępne tylko jednp. Dokonujemy wyboru muszki itd. Musimy koniecznie zainstalować program rozruchowy czyli bootloader LILO. Odpowiada on za wybór sytemu operacyjnego i jego uruchomienie. Jeśli na dysku jest tylko jeden linuks to powinien zainstalować się nam LILO jeśli więcej to GRUB. Ten drugi jest nowszy i ma większe możliwości jak LILO, jest on przeznaczony dla linuksów natomiast GRUB może współpracować także z innymi systemami operacyjnymi, rozpoznaje wiele typów partycji. Zakładam że na dysku mamy np. windowsa więc zajmiemy się GRUBEM. Plik konfiguracyjny jest w /boot/grub/menu.1st, ogólny schemat wygląda tak: na początku jest deklarowny tytuł, będzie on wyświetlony podczas startu. Dane sa odzielone tabulatorem, spotkamy się z taką sytuacją w wielu innych plikach konfiguracyjnych. Linijka oznaczona jako Root odpowiada za wskazanie partycji z systememoperacyjnym. Zera oznaczają pierwszy dysk i pierwszą partycję.kolejny wpis zaczyna się od słowa Kernel i wskazuje śieżkę do niego

Początki Debiana

Debian jest to system ogólnego przeznaczenia, zawiera on ogromna liczę pakietów czyli oprogramowania przeznaczonego do bardzo szerokich zastosować. Jednak autorami tych pakietów nie są tylko programiści Debiana a programiści z całego świata. Zadaniem projektu jest tworzenie oprogramowania wolnego i darmowego poprzez łączenie tych że pakietów oprogramowania. Takie podejście sprzyja użytkownikom oprogramowania. Systemu Debian możemy używać jako stacji roboczej, serwera sieci Internet, serwera sieci intranet oraz platformy dla programistów i deweloperów. Niezależnie od tego do czego przeznaczamy komputer odbioru poczty email, modelowania grafiki czy też do grania w gry – Debian jest do tego idealny. Aplikacje są funkcjonalne i łatwe jeśli chodzi o kolejne zastosowanie czyli o serwer internetowy to Linux jest chyba najbardziej rozpowszechnionym system do tego zastosowania. Debian jest bardzo dobrą dystrybucja która nadaje się na serwer pocztowy, serwer nazw, serwer FTP, serwer stron WWW. Łatwo zarządzać Debianem dlatego jest on często wybierany jako system operacyjny dla serwerów. Ogromnym plusem Debiana są spójne i sprawdzone pakiety. To wszystko razem minimalizuje czas i wysiłek niezbędny do działania serwerów. Serwer z systemem Debian może funkcjonować także w sieci intranet czyli może pracować w wewnętrznej sieci przedsiębiorstwa i zapewniać usługi niedostępne dla komputerów nie będących w sieci. Serwery takie często pełną funkcję dzielenia połączenia z Internetem przez kilka komputerów. Linux jest stosowany także w sieciach domowych. Ze względu na duże archiwum oprogramowania Debian może być bardzo dobrą platformą dla programistów i deweloperów. Oprogramowanie Debiana pracuje na jądrze systemu Linux, dlatego ma on wiele wspólnych cech z innymi systemami tej rodziny. System Linux został stworzony przez Linusa Torwaldsa. Do dziś dnia człowiek ten liczy się w tej dziedzinie i pomaga w wyznaczaniu nowych kierunków rozwojowych. Linux powstał na bazie tradycyjnego UNIX. Jednak nie zawiera on żadnego oprogramowania które byłoby obwarowane licencjami. Jądro systemu zostało opracowane na ogólnie dostępnym środowisku. Już na początku jego budowy założono że będzie ono powszechnie dostępne co umożliwiło rozwój i dopracowanie tego systemu. Warto zaznaczyć że systemy UNIX są systemami komercyjnymi. Każdy z producentów tego systemu dąży do dotarcia do jak największej liczby użytkowników. Dlatego finałem tych rozgrywek między systemami UNIX w wojnie o klienta a Linux było pojawienie się innych systemów operacyjnych. Wtedy to zadebiutował Microsoft. W tamtych latach na rynku rządziły systemy UNIX, dzisiejszy moloch czyli Micrsoft był nikomu nieznaną mała firmą. Plusem systemów windowsowskich jest to ze mogą pracować na wielu rodzajach komputerów które były oferowane przez różne firmy. Dlatego system ten zyskał poparcie i tak bardzo się rozwinął. Za upadkiem systemów UNIX nie stoi zły system lecz jego sprzedawcy. Role UNIXA przejął Linux. Wiele rozwiązań pochodzi z tych systemów. Debian już od chwili poznania był krytykowany za swój program instalacyjny. Wersja 3.1 instalowana była z dyskietek podobnie wersja woody jak i wcześniejsze wydanie. Stary instalator prawie nie wykrywał żadnego sprzętu. Jednocześnie zadawał bardzo dużo pytań które odstraszały potencjalnych użytkowników dlatego powstał Debia Installer. Tak więc na tym etapie zdecydowano że instalacja dyskietkowa przestanie istnieć wraz z wersja 3.0. Wydanie Debian 3.1 posiadało już nowa wersje Instalatora nad którym prace trwały bardzo długo. Jednak przez to ze program instalacyjny pojawił się późno wielu użytkowników przeszło na inne wersje Linuxa.

Bezpieczeństwo

Bezpieczeństwo w systemach Linuks
Zacznijmy od najprostszych i najbardziej oczywistych rzeczy. Jeśli do naszego komputera maja dostęp osoby trzecie to warto użyć wygaszacza w  konsoli. Jeżeli pracujemy w trybie tekstowym i musimy na chwilę opuścić nasze stanowisko pracy skorzystajmy z kilku narzędzi by pozostawiać komputer bezpiecznym. Zacznijmy od lockvc, jest to prosty ale skuteczny wygaszasz, może on wyświetlać jedną z czterech dostępnych animacji. Po naciśnięciu jakiegoś przycisku na klawiaturze pyta on o hasło użytkownika. Wygaszasz ten nie jest domyślnie instalowany ale możemy go doinstalować w dowolnej chwili. Kolejnym programem który zablokuje ekran jest vlock. Program ten wyświetla tekst że ekran jest zablokowany, używając go możemy zablokować tylko tą konsolę na której pracujemy. Jest jeszcze jeden program o podobnych właściwościach czyli screen.

Przejdźmy teraz do praw użytkowników. Do zarządzania nimi służy chmod za jego pomocą zmieniamy prawa do plików i katalogów. W systemach linuks są trzy podstawowe prawa: do odczytu, do zapisu, do wykonania. Prawa te przyznawane są właścicielowi pliku czy katalogu, grupie czy też reszcie użytkowników. Jeśli chodzi o prawa do plików to można je zrozumieć. Z katalogami jest już trochę bardziej skomplikowanie. Prawo do odczytu pozwala nam na wyświetlenie zawartości katalogu. Prawo do zapisu pozwala nam zmienić wyświetloną wcześniej zawartość. Prawo do wykonania pozwoli nam wejść do danego katalogu. Aby wyświetlić pliki wraz z ich prawami użyjmy polecenia: ls – l

Programu do zmiany uprawnień używamy w następujący sposób:

chmod [opcje] prawa_dostępu pliki

Prawa możemy podac na dwa sposoby symbolicznie lub w systemie ósemkowym. W tej metodze uprawnienie oznacza się trzema cyframi, pierwsza z nich oznacza prawo dla właściciela, druga dla grupy, trzecia dla pozostałych użytkowników.

4 – oznacza prawo do odczytu

2 – prawo do zapisu

1 – prawo do wykonania

dla przykładu prawo 7 oznacza wszystkie te prawa razem. Więc co znaczy jeśli plikowi test.txt nadamy prawo 777, a więc jest to nadanie wszystkich trzech praw zarówno dla właściciela pliku, dla grupy, dla wszystkich. Pierwsza cyfra bowiem oznacza prawo dla właściciela pliku, druga dla grupy trzecia dla reszty.  Aby nadać prawo katalogowi i wszystkim podkatalogom i plikom w danym katalogu jest to opcja –R.

Jak wiadomo ręczne modyfikowanie wszystkich praw do różnych plików dla różnych użytkowników byłoby bardzo pracochłonne. Sterując programem umask mamy wpływ na standardowe ustawienia praw. Umask odpowiada za nadanie uprawnień plikom i katalogom nowo utworzonym. Domyślnie system jest ustawiony na działa tak że nowo tworzone pliki posiadają prawo 666 a katalogi 777. Jak zrozumieć umask ? Otórz trzeba od praw standardowych odjąć ustawioną wartość umask, w tym przypadku jest to 022. Wtedy pliki będą tworzone z prawem 644 a katalogi z 755.  Możemy wartość 022 zmienić na nową dowolną wystarczy wpisać umask nowa_wartosc. Wielu administratorów dodaje to polecenie do skryptów startowych dzięki czemu umask działa cały czas. Aby umask dotyczył wszystkich użytkowników naszego systemu należy w /etc/profile dodać wpis.
Oprócz standardowych są jeszcze trzy dodatkowe prawa dostępu, nazywamy je buitami specjalnymi. Bity te ustawiamy pisząc chmod symbolicznie. Niektóre z nich pozwalają na uruchomienie programów tylko użytkownikowi z prawami root. Za to odpowiada bit suid i sgid. Plik który posiada bit suid będzie zawsze uruchomiony z konteksty jego właściciela, niezależnie kto go uruchomi, bit sgid będzie on zawsze uruchamiany z kontekstu grupy.

Jak wiedzą wszyscy użytkownicy Linuksa najważniejszym katalogiem jest katalog domowy w którym przechowujemy nasze prywatne pliki itd. Jeśli uprawnienia tego katalogu pozwalają na odczyt postronnym osobom to możemy paść ofiarą ataku. Najgorzej jak osoba postronna może zapisywać lub edytować pliki, dlatego prawo 700 dla naszego domowego katalogu to absolutna konieczność.

Zdarza się że jeśli któryś z dysków odłączymy a wcześniej go nie odmotujemy to system uruchomi się z programem fsck który będzie skanował komputer w poszukiwaniu błędów i jeśli je znajdzie to podejmie próbę naprawy. Dane które nie zostaną odzyskane po uszkodzeniu zostaną przegrane do katalogu lost+found. Pliki tam są zapisywane z różnymi uprawnieniami a nawet bez uprawnień, dlatego administrator powinien od czasu do czasu zerknąć do tego folderu w celu sprawdzenia uprawnień.

W systemach z rodziny linuks istnieje coś takiego jak Chattr. Używamy tej aplikacji wtedy gdy standardowe prawa nie wystarczą w ochronie naszych informacji. Program ten dysponuje spora ilością różnych atrybutów które możemy przypisać plikom czy katalogom. Warto zaznaczyć że uprawnienia te mogą działać tylko na dyskach posiadających system plików ext2 lub ext3.

W linuksie znajduje się program locate który działa podobnie do find czyli wyszukuje pliki. Ale jest on dużo lepszy, aby go używać musimy stworzyć bazę plików i katalogów. Wydajemy w tym celu polecenie updatedb. Później by znaleźć plik wystarczy napisać locate plik.txt. Jednak program ten może narobić nam problemu. Wyobraźmy sobie że zwykły użytkownik wydaje polecenie locate /root, wtedy zobaczy on całą zawartość katalogu. Alternatywą jest program slocate lub updatedb trzeba skonfigurować tak by było tylko w kontekście usera nieuprzywilejowanego.

Czasem musimy usunąć trwale dane z dysku. Taka sytuacja może zaistnieć wtedy gdy wymieniamy komputer na nowy i nie chcemy by ktoś ze starego dysku odzczytał dane. W tym celu najwygodniej użyć programu wipe. Program ten wielokrotnie nadpisuje miejsce które zajmował plik przez specjalne wzorce których jest 34 a 8 z niech całkowicie losowych.

wipe –rcf /home/katalog1

Usuwa katalog „katalog1” rekursywnie wraz z całą zawartością (-r), automatycznie nadaje prawo do zapisu plikom (-c) i nie pyta o potwierdzenie (-f)

Wipe –kq /dev/hda2

Usuwa wszystkie dane z partycji hda2 w trybie szybkim używając tylko 4 wzorców z pośród 34

Lokalne logowanie użytkownika root

Jest możliwość ograniczenia możliwości lokalnego logowania użytkownika root.  Można też utrudnić możliwość podejrzenia hasła przez osoby które mogłyby się znaleźć za naszymi plecami. Zacznijmy od edycji pliku /etc/securitty/ jest tam lista wirtualnych konsol czyli TTY z których root może dokonać logowania. Można usunąć wszystkie linie za wyjątkiem tty1.

Root może logować się zdalnie za pomocą serwera ssh. Można zablokować możliwość logowania w ten sposób użytkownikowi root w pliku /etc/ssh/sshd_config znajdujemy PermitRootLogin i zmieniamy z yes na no. Warto też nadać tylko użytkownikom z grupy admin możliwość wykonywania polecenia su. Zrobimy to edytując plik /etc/pam.d/su i wpisujemy w nim auth required pam_wheel.so group=admin. Pamiętajmy także o wartościowym haśle dla użytkownika root, powinno ono zawierać wielkie i małe litery, cyfry oraz znaki typu @$&, długość hasła powinna być min 6 znaków.

LAMP w Mandriva

Zainstalowanie serwera www, php, mysql w tej wersji linuksa to kwestia kilkunastu minut. Czynność ta sprowadza się do wyklinania wszystkiego w Centrum Sterowania. Dla tych co nie wiedzą c oznacza skrót LAMP to powiem że wywodzi się on od L – linuks, A – Apache, M – MySQL, P – PHP. Można też pokusić się o instalacje serwera light http ponieważ w niektórych zastosowaniach jest on o wile bardziej wydajny. Instalacja tych serwerów w graficznym środowisku Mandriva jest prosta. Zacznijmy od instalacji najpopularniejszego serwera www – Apache. Jego instalacja w Mandriva sprowadza się do kilku kroków: Po uruchomieniu Centrum Sterowania wybieramy zakładkę Zarządzanie oprogramowaniem i uruchamiamy. W ten sposób przyczynimy się do uruchomienia programu RpmDrake. W oknie wyboru wpisujemy Apache. Po przeszukaniu zasobów powinny nam się ukazać pakiety:

-          apache-base – są to podstawowe pliki niezbędne do działania naszego Apache

-          apache-conf – jest to plik konfiguracyjny

-          apache-modules – są to standardowe moduły takie jak mod_rewrite który słuzy do tworzenia przyjaznych linków

-          apache-mod_userdir – moduł umożliwia dostęp do katalogu użytkowników

-          drakwizard – dodatkowe draki, nie musimy ich instalować

Jeśli zostaniemy zapytani przez system czy instalować dodatkowe pakiety to oczywiście zezwólmy na to gdyż mogą okazać się one niezbędne.  Po wybraniu interesujących nas pakietów klikamy zastosuj, i pozostaje nam tylko zaczekać aż aktualne wersje ściągną się z internetu i zostana zainstalowane. Po instalacji nasz serwer sam się nie uruchomi chyba że zrestartujemy komputer.  W Centrum sterowania znajdujemy System w którym uruchamiamy Zarządznie usługami systemowymi poprzez ich włanczanie i wyłanczanie. Na wyswietlonej liście znajdujemy httpd i klikamy uruchom. Aby przetestować działanie naszego serwera na komputerze domowym wystarczy wpisać w przeglądarce adres 127.0.0.1. Powinna ukazać nam się testowa strona serwera Apache.  Po instalacji domyślnym katalogiem z naszą stroną jest /var/www/html. Jeśłi zainstalujemy moduł mod_userdir każdy użytkownik będzie mógł udostępniać swoją stronę jeśli wgra ją do katalogu public_html. Aby ją wyświetlić należy w przeglądarce wpisać 127.0.01/~nazwa_usera.  Apache oferuje tzw wirtualne hosty, funkcja ta pozwala na obsługę przez jeden serwer wielu stron internetowych. A do tego każdy vhost posiada swoją odrębna konfiguracje.  Warto wspomnieć że jeśli podczas instalacji zaznaczyliśmy opcję zapory to nasz komputer nie będzie widoczny dla innych użytkowników sieci. Alternatywnie można zainstalować Apacha z konsoli, w tym celu należy wydać polecenia:

#urpmi apache-base apache-conf apache-modules apache mpm-prefork apache-mod_userdir

aby uruchomic serwer wpisujemy /etc/init.d/httpd start

Kolejnym krokiem będzie instalacja PHP. Co to właściwie jest? Jest to skryptowy język programowania zaprojektowany do uzytku na stronach www, jednak działa on na serwerze. Aby go zainstalować wchodzimy oczywiście do Centrum Sterowania Mandriva i uruchamiamy Zarządzanie oprogramowaniem.  Podobnie jak poprzednio wpisujemy php i z pola wyboru wybieramy: apache-mod_php. Jest to moduł php przeznaczony do pracy z apache. Klikamy i instalujemy razem z zależnościami. Aby sprawdzić czy działa utwórzmy plik test.php a w nim wpiszmy kod

<?

php phpinfo();

?>

umieśćmy plik w katalogu /var/www/ i wpiszmy w przeglądarce 127.0.0.1/test.php, jeśli ukaże nam się tabelka z ustawieniami php to wszystko jest ok. Php jest niezbędny do działania większości systemów CMS takich jak joomla, for dyskusyjnych czy blogów.  Dla zaawansowanych użytkowników polecam instalacje eaccelerator który znacznie przyśpieszy wykonywanie się skryptów php. Alternatywna instalacja z lini komend wygląda tak:

urpmi apache-mod_php

Teraz czas na instalacje serwera MySQL, jest to cały system zarządzania bazami danych. Od stycznia tego roku właścicielem firmy MySQL stał się SUN Microsystems. By zainstalować wybieramy jak poprzednio centrum zarządzania oprogramowaniem i wpisujemy mysql. Po ukazaniu się dostępnych pakietów wybieramy dwa – mysql i phpmysql. Ten serwer podobnie jak Apache sam się nie uruchomi. Trzeba uruchomić mysqld, ważne by po jego uruchomieniu zmienić hasło administratora. Jeśli mamy już serwer MySQL warto zainstalować oprogramowanie które będzie nim zarządzało. Można robić to z lini komend ale nie ma sensu jeśli możemy robić to klikając w przeglądarce www. Instalacji dokonujemy jak poprzednio. By uruchomić PhpMyAdmin należy dres naszego komputera / phpmyadmin. Podczas pierwszego logowania należy utworzyć zwykłego użytkownika do bazy w tym celu klikami uprawnienia i dodaj użytkownika. Dostępne są także inne środowiska graficzne do zarządzania MySQL jednym z nich jest MySQL Administrator a drugi Mysql Query Browser. Alternatywna instalacja z konsoli:

#urpmi mysql php-mysql – instalacja
#/etc/init.d/mysqld start – uruchomienie serwera

Możemy tez pokusić się o instalacje Eclipse, jest to środowisko programistyczne, dzięki wtyczkom możliwe jest programowanie w wielu językach.

Po wykonaniu tych czynności mamy na komputerze LAMp czyli pełen zestaw serwerów i programów, w kilkanaście minut zyskaliśmy programistyczne środowisko gotowe do pracy.

KDE 4.0 i GNOME 2.22

Wiosną tego roku miała miejsce premiera nowej wersji środowiska graficznego dla systemów Linuks czyli KDE 4.0. Prace nad nią trwały około trzech lat. Jedną z najważniejszych zmian jakie wprowadzono w tej wersji jest zastąpienie starej biblioteki Qt3 nową Qt4, pozwoliło to na zwiększenie wydajności ale i zmieniło licencjonowanie. Qt4 posiada licencję GPL co powoduje ż KDE 4 może być przenoszone pomiędzy różnymi platformami. Zastosowanie tej biblioteki spowodowało też poprawienie obniżenie zużycia zasobów systemowych. Oczywiście jak tylko pierwszy raz uruchomimy to środowisko graficzne  w naszym linuksie to od razu rzuci nam się w oczy jego wygląd. Za warstwę prezentacji i komunikacji odpowiada Plasma czyli powłoka pulpitu menager okien o nazwie Kwin i temat graficzny Oxygen. Jest to prezentacja całkiem nowego spojrzenia na pulpit. Plasma wprowadziła wiele nowych bajerów i udogodnień dla użytkowników. Do dyspozycji mamy menu KickOff, jest ono podzielone na zakładki które umożliwiają szybki dostęp do aplikacji czy to ulubionych czy tez najczęściej uzywanych. Zobaczymy też coś co dla linuksowców będzie czyms nowym czyli dashboard, aplikacja rta umożliwia ukrycie wszystkich okien i pokazanie wirtualnej tablicy z widgetami. Warto na to zerknąć. Znajdziemy tam informacje o pogodzie, itd.

Kwin został tez przebudowany, teraz możemy uzyskać za jego pomoca efekty podobne do tych z Compiza są to m.in.: powiększenie pulpitu, przeźroczystość itd. Jak już wcześniej wspomniałem tematem graficznym jest Oxygen w jego skład wchodzą ikony, kursory, dźwięki i dekoracje okien. Ale w nowym KDE 4 nie tylko zmieniono wygląd ale też dodano sporo aplikacji. Zainstalowano nowy menager plików o nazwie Dolphin, czytnik PDF i wiele innych. W tym środowisku ukazały się też ułatwienia dla programistów są dwa projekty Phonon i solid. Phonon zapewnia taki sam interfejs który standaryzuje dostęp dla programistów do systemów multimedialnych. Drugi odpowiada za wykorzystanie sprzętu w komputerze, kart, urządzeń do komunikacji typu Bluetooth itd. Ostatnio też miała miejsce zapowiedz wersji 4.1 w której ma się ukazać Decibel jest to projekt integrujący usługi komunikacyjne takie jak chaty, telefonie itd. Wkrótce też pojawi się możliwość uruchomienia tego środowiska w systemach Windows.

Gnome 2.22 – tego środowiska nie trzeba nikomu przedstawiać, obok omawianego wcześniej KDE jest najpopularniejszym środowiskiem graficznym dla systemu linuks i nie tylko. Ideą przewodnią twórcą tego środowiska jest łatwość obsługi i dostępność produktu dla użytkowników.  Oczywiście o stabilności nie trzeba wspominać. Środowisko to jest dostarczane razem z pakietem najczęściej używanych programów biurowych.  Nowe wydania GNOME pojawiają się średnio co pół roku. Zawarto w niej nowe aplikacje takie jak Cheese jest to program dzięki któremu przechowujemy zdjęcia i mamy możliwość nagrywania filmów. Za jego pomocą można rozsyłać fotki po przyjaciołach oraz dodawać do nich małe efekty specjalne. Znalazło się w tej wersji coś takiego jak Remove Desktop Viewer, za pomocą tego programu możemy się połączyć z dowolnym komputerem w sieci w trybie graficznym. Debiutował tez wirtualny system plików GTK+, dzięki niemu mamy łatwy dostęp do plików na różnych dyskach nawet w aparatach fotograficznych. Jednak wersja 2.22 to nie tylko nowe aplikacje ale także poprawiono wiele starych. Poprawione zostało odtwarzanie DVD, dodano możliwość oglądania DVB, a także co jest nowością animacji Flash w plikach swf bez użycia przeglądarki internatowej. Do zegara systemowego dodano wiele stref czasowych, jest to funkcja przydatna podczas rozmów z innymi ludźmi z drugiego końca świata. Aplikacją której nie trzeba przedstawiać w tym środowisku jest Evolution – jest to klient poczty. W tej wersji dodano integracje z kalendarzem Google, i możliwość oznaczania emaili. A także zwiększono efektywność i wydajność filtra antyspamowego. Wersja 2.22 to przede wszystkim nowe podejście do zagadnienia dostępności środowiska GNOMe dla użytkowników. Zainstalowany aplet który konfiguruje myszkę może on kontrolować inne wskaźniki. Dodano funkcję korzystania z myszy która posiada tylko jeden przycisk, oraz ciekawa symulacja która ma zastąpić ich używanie. Wprowadzono także wiele usprawnień w czytniku ekranowym oraz w alfebecie Braille’a. W Gnome poprawiono współpracę z  Policy Kit jest to nowy system uprawnień. Wiele nowych apletów wyposażono w dodatkowy przycisk odblokuj, po jego wciśnięciu i podaniu hasła można edytować ustawienia które są dostępne dla administratora.

Zaprezentowano też nową wersję Kadu – jest to odpowiednik gadu-gadu dla systemów z rodziny Linuks. W stosunku do nowszej wersji użytkownicy otrzymali wiele nowych funkcji, a kilka dotychczasowych opcji zostało poprawionych. Znacznie poprawiono algorytm którym komunikator łączyć się z serwerem gadu-gadu. Możemy też skorzystać z prostego kreatora konfiguracji czy też managera kluczy RSA. W nowej wersji poprawiono także kilka elementów wizualnych.  Poprawiony został moduł odpowiedzialny za przesyłanie plików pomiędzy użytkownikami. W kolejnej wersji mają być wprowadzone kolejne zmiany m.in. ma być przepisane formatowanie wiadomości. Na stronie projektu znajdziemy paczkę z kadu dla różnych dystrybucji.